Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dalı ‘’Topluma Hizmet ‘’ dersi kapsamında Öğr. Görevlisi Tuncay Demirtaş rehberliğinde hazırlanmıştır.
(Neslihan BİLGİLİ)
MAHREMİYET EĞİTİMİ:Çocuğun kendi bedenini tanıması,özel alanlarını ve beden sınırlarını öğrenmesini,başkaların sınırlarına saygı duymasını ve kendini koruma becerisini geliştirmeyi amaçlayan bilinçli ve planlı eğitim sürecidir.(Milli Eğitim Bakanlığı 2013),(UNICEF 2018 çocuk koruma ve güvenli davranış eğitim raprları)
Mahremiyet eğitimi çocuklar için ve her birey için çok önemlidir. Toplumumuzda çok fazla önemsenmese bile bir birey oluşumunda çok önemlidir .Bazen istenmeyen olaylarla karşı karşıya kalıyoruz. Bu tür olaylar mahremiyet eğitiminin tam verilmemesi ve çocuklara veya bireylere ‘HAYIR’ demenin öğretilmemesidir. İstenmeyen olaylar karşısında bazı travmalar oluşmasına sebebiyet vermektedir. Bu yüzden aile bireylerine çok fazla görev düşmektedir.
mahremiyet eğitiminde çocuklara sadece eğitimle kalması için değil hayata hazırlamada en önemli eğitim olarak algılaması gerekmektedir.
Mesela beden farkındalığı kazanması yani çocuğun vücudunun bölümlerini doğru ismiyle tanıması ve bedenin kendisine ait olduğunu kavramasıdır.(Türk Psikologlar Derneği (2017). Çocuklarda Cinsel Eğitim Rehberi; UNESCO (2018). Bunu bilen çocuk için daha özgüvenli birey olmasını sağlar.
Özel bölge kavramın gelirsek bu en önemli olanıdır.Genellikle mayo ile kapatılan ve başkalarının izinsiz dokunamayacağı vücut bölgeleri olarak çocuğa öğretilen alanlardır. bir diğer eğitim ise fiziksel temasla olan iyi dokunuş veya kötü dokunuş ayrımı yapmasıdır.( UNICEF (2018). Milli Eğitim Bakanlığı (2013). Okul Öncesi Eğitim Programı).
Çevremizdeki insanların niyetini bazen bilemiyoruz bu çocuklar için daha zordur anlaması o yüzden bu konuda aile bireylerine çok fazla görev düşüyor.Çocuklar kendini güvende ve rahat hissettiği sevgi içeren temaslardır. Bu temasların hepsi iyi olmaz. Kötü dokunuşlar çocukları korkutabilir, rahatsız edebilir. Bu konuda aile dikkat etmesi gerekir.Temas eden teyzesi, dayısı,amcası dahi olabilir. Çocuğa hayır demenin veya rahatsız olduğunu dile getirebilecek seviyede eğitimler verilmelidir.(O SENİN AMCAN BİR ŞEY OLMAZ, O SENİN TEYZEN ANNEYARIN SAYILIR GİBİ)kavramlar kullanarak çocukların bedenini kendi kafalarına göre kullanmalarına izin verilmemelidir. Bu en çok yapılan hatalardan biridir.mahremiyet kavramı hiçbir şekilde hafife alınmamalıdır çünkü her yerde karşımıza çıkmaktadır.Mahremiyet eğitimi örgün eğitimde yer almadığı için çoğunlukla aile bireylerine bırakılmış bir eğitimdir.Aile bireyleri bu konuda yeterli bir bilgiye sahip olmalıdır. Bu yüzden mahremiyet eğitimi bir ihtiyaçtır ve din eğitiminin önemli bir problemidir.(https://doi.org/10.51121/akif.2023.30) ( https://izlik.org/JA62UL96ED )
Bazı ünlü psikologlar bu konu hakkında önemli sözler demişlerdir.Havelock Ellis”Cinsel konulardaki bilgisizlik,masumiyet değil tehlikedir” yani onun bu sözüne bakarsak cinsel eğitimin açık ve sistemli biçimde verilmesi gerektiğini savunan kişidir. Bu sayede çocuk utanmadan kendi bedenini hem öğrenmiş olacak hemde kendini istenmeyen olaylar karşısında nasıl koruyacağını da öğrenmiş olacaktır Diğer bir önemli psikolog ise Sigmund Freud şunu söylemiştir.”Çocuklar sandığımızdan daha erken yaşta cinsel konularla ilgilenirler”. Bu sözüyle çocukluk cinselliğinin bastırılmaması gerektiğini vurgular.Yani cinselliğin gayet doğal olduğunu savunarak yaşa uygun bilgilendirmenin önemini vurgulamıştır.
Mahremiyet eğitimi çocuklar için önemlidir ve bir araştırma yapılmış.25 tane okul öncesi öğretmenleri birleşip çocuklara açık uçlu sorular yöneltilir ardından tematik analiz yöntemini kullanarak sonuçları değerlendirmişler.Çıkan sonuçlara bakarak çocukların kişilik gelişimi,özgüven kazanımı ve sosyal ilişkiler açısından önemli bir rol oynadığını ortaya koymuşlardır.Ailelerin bilgi eksikliği ve toplumdaki tabuların ise eğitim sürecinin olumsuz etkilediğini gösterilmektedir. Bu yüzden mahremiyet eğitimi için öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitimlerin artırılması,ailelerin bilinçlendirilmesi ve okul-aile birliğinin güçlendirilmesi çalışmaya göre öneri olarak ortaya sunmuştur.(https://doi.org/10.34234/ded.1766762 https://izlik.org/JA55GY47EG)
Mahremiyet eğitimi küçük yaşta verilmesi gereken bir eğitimdir. Prof.Dr.Nevzat Tarhan, çocukların 1 yaşına geldiğinde anne babadan bağımsız bir yatakta yatırılması gerektiğini öne sürer.Ayrıca “Altı yaşına geldiği zaman da odası ayrılmalı.Kız erkek çocukları aynı odada yaratılmamalıdır.Altı yaşından sonra iki erkek çocuk da aynı yatakta, odada yatırılmamalı.”gerektiğini savunmuştur. Bunun yanında mahremiyet eğitiminin aile tarafından verilmesi gerektiğini savunmuştur.Kısaca mahremiyet eğitiminin temelleri küçük yaşta verilmeye başlanmalıdır.Ayrıca mahremiyet eğitimi anne baba ile kısıtlı kalmamalıdır.
KAYNAKÇA
- Milli Eğitim Bakanlığı. (2013).
- Kaya, A. (Ed.). (2015). Eğitim psikolojisi (9. Baskı, ss. 302–315). Ankara: Pegem Akademi
- Yavuzer, H. (2012). Çocuk psikolojisi (30. Baskı, ss. 145–168). İstanbul: Remzi Kitabevi.
- (https://doi.org/10.51121/akif.2023.30
- https://izlik.org/JA62UL96ED
- https://doi.org/10.34234/ded.1766762 https://izlik.org/JA55GY47EG
- Türk Psikologlar Derneği (2017). Çocuklarda Cinsel Eğitim Rehberi; UNESCO (2018).

